VIN — Het Vlaams Innovatienetwerk

Intellectueel eigendom: 7 beste praktijken voor kmo's

 Zeker als het over octrooien gaat, loopt de kost voor het beschermen van intellectueel eigendom (IE) erg hoog op. Deze kost moet afgewogen worden tegen de kosten van andere noodzakelijke businessgerichte activiteiten (zie figuur). Bescherming van IE is misschien wel noodzakelijk bij het streven naar commercieel succes, maar het is nooit voldoende.

Figuur: IE als één van de businessgerichte activiteiten binnen een kmo

Bij kmo’s die hun IE ingezet hebben als hefboom voor een commercieel succes, werden zeven beste praktijken geïdentificeerd. Deze beste praktijken hebben een dubbel doel: enerzijds het bekomen van een kostenefficiënte bescherming van hun IE, anderzijds het maximaliseren van de opbrengst uit de in IE geïnvesteerde middelen.

• 1. Zorg voor IE opleiding van zowel het management team als van andere medewerkers betrokken bij nieuwe ontwikkelingen. Voldoende IE kennis bij alle betrokkenen zorgt voor goede basisreflexen (zoals geheimhouding, octrooionderzoek en ideeregistratie) van bij het ontstaan van een idee.
• 2. Zet overeenkomsten op papier.
  Maak met zowel interne als externe relaties schriftelijke afspraken om vertrouwelijke bedrijfsinformatie te beschermen:
  - Arbeidscontracten van werknemers: voorzie een niet-concurrentiebeding (beperkt in tijd en reikwijdte), een clausule ivm confidentialiteit van informatie en een clausule ivm eigenaarschap van ideeën en creaties.
  - Overeenkomsten met leveranciers en onderaannemers: ook hier kunnen clausules over confidentialiteit en eigenaarschap noodzakelijk zijn.
• 3. Schakel een expert in bij het uitwerken van een IE strategie.
  Het ontwikkelen van een IE strategie vereist het bijeenbrengen van niet alleen technische en juridische, maar ook markt- en sectorspecifieke kennis. In de meeste kmo’s is niet alle noodzakelijke kennis aanwezig in het bedrijf. De eigen kennis aanvullen met die van een externe expert is dan aangewezen.
• 4. Documenteer mogelijke uitvindingen.
  Voorzie in het bedrijf een proces dat toelaat om potentiële uitvindingen te capteren en te filteren. Dit gebeurt bij voorkeur schriftelijk zodat op een gestructureerde en doordachte manier beslist kan worden of een uitvinding al dan niet past in de bedrijfsstrategie en of ze eventueel gepubliceerd, geoctrooieerd of geheim gehouden moet worden.
• 5. Gebruik alternatieve IE bescherming.
  Geheimhouding en defensieve publicatie kunnen in een aantal gevallen ingezet worden als veel goedkopere en toch afdoende vormen van IE bescherming. Voordeel van geheimhouding is dat het in principe niet beperkt is in de tijd. Nadeel ervan is dat het erg gevoelig is voor reverse engineering. Defensieve publicatie wordt gebruikt om de eigen bewegingsvrijheid te vrijwaren. Door de uitvinding in het publieke domein te brengen, verhindert men immers dat ze door concurrenten geoctrooieerd kan worden.
• 6. Versterk je octrooiaanvragen.
  Organiseer, vóór een octrooi aangevraagd wordt, brainstormsessies in het bedrijf om na te gaan hoe concurrenten het octrooi zouden kunnen omzeilen. Gebruik deze ideeën om de octrooiaanvraag zo breed mogelijk te maken. Dergelijke sessies kunnen ook leiden tot bijkomende octrooiaanvragen of beslissingen rond publicatie of geheimhouding.
• 7. Creëer een IE verhaal.
  Voor bedrijven die op zoek zijn naar een bijkomende investeerder, licentienemers of een overnemer is het nuttig een IE verhaal te creëren waarin de waarde van het eigen IE voor de huidige en toekomstige business activiteiten van het bedrijf ondubbelzinnig naar voor gebracht wordt.

Elke De Rijck