VIN — Het Vlaams Innovatienetwerk

Project: FISCH (Flanders strategic Initiative for Sustainable Chemistry)

Opzet van de studie FISCH (Flanders strategic Initiative for Sustainable Chemistry) is de haalbaarheid te onderzoeken en een businessplan opmaken voor een Vlaams chemieplatform voor duurzame chemie waar kleine, middelgrote en grote ondernemingen, associaties, kenniscentra, service providers, overheden en investeringsmaatschappijen op een open manier samenwerken aan experimenten, programma’s en projecten in verband met duurzame chemie.

De haalbaarheidsstudie richt zich tot alle ondernemingen (GO en KMO's), kenniscentra en service providers van de ganse Vlaamse waardeketen voor chemie, life sciences en kunststoffen.

Onder leiding van essenscia vlaanderen voerden 50 chemiebedrijven, 65 chemieprofessoren en 5 kenniscentra een door IWT gesubsidieerde haalbaarheidsstudie uit die zal bekijken hoe de oprichting van een strategisch platform ”FISCH (Flanders strategic Initiative for Sustainable Chemistry)” economisch en technisch haalbaar kan zijn en wat daarvoor het best geschikte organisatiemodel zou zijn. Dit FISCH platform moet voldoende kritische massa en een zo groot mogelijk maatschappelijk en wetenschappelijk draagvlak (kenniscentra, associaties hoger onderwijs, industrie, service providers, overheden, investeringsmaatschappijen) hebben en zal de optimale combinatie zijn van verschillende organisatiemodellen die hun waarde in Vlaanderen en Europa reeds hebben bewezen. Het zal een forum zijn waar kleine, middelgrote en grote bedrijven uit alle Vlaamse industriesectoren door “open samenwerking” (zowel op vlak van programma’s, projecten als installaties) uitsluitend de duurzaamste (bio)chemieoplossingen realiseren die een positieve bijdrage leveren tot de huidige en toekomstige maatschappelijke uitdagingen. FISCH zal het eerste (chemie)kenniscentrum in Europa zijn dat ‘duurzaamheid’ als enig criterium meet voor het beoordelen en realiseren van haar projecten, een aantrekkingspool waar excellente onderzoekers en innovatoren nieuwe experimenten rond duurzame (bio)chemie opzetten, vraagstukken met duurzame (bio)chemie oplossen en waar duurzame (bio)chemieprojecten, ondernemende chemiestarters en chemiestudenten gefaciliteerd worden.
FISCH is een noodzakelijk instrument ten bate van de noodzakelijke doorstart van alle industrieën uit de Vlaamse chemiewaardeketen op basis van duurzaamheid.
Zowel onze bedrijven als de politiek zijn er klaar voor:
In zijn toespraak legde de pas verkozen Voorzitter van Cefic, dhr. Christian Jourquin (Voorzitter van het Uitvoerend Comité van Solvay) er de nadruk op dat de komende jaren cruciaal zullen zijn voor de Europese chemische industrie, aangezien ze voor nooit geziene uitdagingen en opportuniteiten staat als gevolg van de klimaatverandering : “De chemische industrie moet haar reputatie verstevigen dat ze een verantwoordelijke en duurzame partner is. Ze moet ook als dusdanig gezien worden. Dit geldt in het bijzonder voor de strijd tegen de klimaatverandering. Indien we de voordelen van de sterk geïntegreerde chemische industrie moeten aantonen, alsmede onze rol van innoverende aanbrenger van oplossingen, niet alleen van de klimaatverandering, maar van alle uitdagingen waarvoor de mensheid zich geplaatst ziet, dan kunnen we niet anders dan eindelijk het grote gamma ongelooflijk gediversifieerde producten onder de aandacht brengen, dat zonder de chemische industrie niet zou hebben bestaan.”
Op 20/01/2009, op het VIA (Vlaanderen-in-Actie) slotforum in aanwezigheid van 500 captains of society, werd het VIA-pact 2020 ondertekend door alle sociale partners (waaronder de voltallige Vlaamse regering) waarin de 10 toekomstige Vlaamse O&O&O-speerpunten, waaronder ‘duurzame chemie’, werden opgenomen:
- Transport-logistieke diensten-supply chain management
- ICT en diensten voor gezondheidszorg
- Gezondheidszorg: translationeel onderzoek
- Gezondheidszorg: relatie voeding en gezondheid
- Nano-electronica: complexe heterogene systemen
- Strategisch initiatief materialen
- Maakindustrie
- Duurzame chemie
- ICT voor sociaaleconomische innovatie
- Intelligente energienetwerken

Ondertussen (juli 2010) hebben meer dan 400 personen (meer dan 200 organisaties) aan activiteiten gerelateerd aan de FISCH-studie deelgenomen.

De FISCH-haalbaarheidsstudie had als eindresultaat een businessplan voor een toekomstig Vlaams platform voor duurzame chemie met wereldfaam, vergelijkbaar met VIB (Vlaams Instituut voor Biotechnologie) of IMEC (Vlaams Instituut voor Microelectronica).

De resultaten van de FLOW haalbaarheidsstudie ('Open innovation in Flanders: Accelerate the development of sustainable customer goods', juli 2009-mei 2010) werden in juni 2010 volledig verwerkt in het FISCH businessplan.

De FISCH governanceboard (maandelijkse vergaderingen vanaf 9/2009) zal het FISCH businessplan verder onwikkelen.

Sinds april 2010 is een FISCH opstartteam actief (essenscia, VITO, KULeuven, UA, UHasselt, VUB, UGent) van ca. 3,5 VTE.

FISCH wordt in juli-augustus 2010 door 2 werkgroepen van de Vlaamse overheid (Regiegroep duurzame chemie van de VRWI en Staten Generaal Industrie) beoordeeld als potentieel 'Grand VIA-project'.

FISCH heeft in juli 2010 officieel de status 'SUSCHEMFlanders platform' aangevraagd bij het Europees Technologie Platform 'SUSCHEM' en wordt zo 1 van de 11 nationale SUSCHEM platformen in de EU.

• Chemie
• Chemie en Pharmacie
• competentiepolen
• duurzaamheid
• innovatie
• Innovatienetwerk
• Life Sciences
• open innovatie
• Productietechnologie
• Technologische samenwerking