Project: Nieuwe technieken ter remediëring van problemen in zoutbelast metselwerk
VIS/CO: Collectief onderzoek van Vlaamse Innovatiesamenwerkingsverbanden
01/09/2008
31/08/2010
Kort gesteld vormen volgende activiteitsklassen de doelgroep van het project:
O Bouwaannemers die renovaties en restauraties uitvoeren
O Architecten die renovaties en restauratieproject opstellen
O Fabrikanten die producten ten behoeve van restauraties en renovaties ontwikkelen en produceren
In een ruimere context kan de doelgroep verder uitgebreid worden naar:
O Bouwheren
O Administraties die gebouwen beheren, onderhouden en renoveren.
Naast de ongeveer 5.000 bedrijven die zich louter of voor het merendeel met renovatie bezighouden, bestaan er ongeveer 10.000 andere ruwbouwbedrijven gesitueerd binnen de woningenbouw die steeds meer en meer renovatie-activiteiten (moeten) ontplooien: momenteel situeert ongeveer 40% van de bouwactiviteit zich in de renovatiesfeer.
Bijna elke oude constructie staat of stond bloot aan een vochtprobleem en de daarbijhorende pathologie die aan de aanwezigheid van zouten toegeschreven kan worden. Of het nu gaat om opstijgend grondvocht (nagenoeg elk gebouw van voor de jaren 1950, maar ook vaak bij recentere gebouwen), zeewaterspray (belangrijk in kustgebieden), verwaarlozing (lekkende daken en defecte hemelwaterafvoer), in de meeste van deze gevallen is er effectief een zoutprobleem. Ook menselijke activiteiten kunnen dergelijk zoutprobleem creëren (gebruik van gebouwen als stalling, industriële ruimte, stockageruimte, keuken, …).
Afhankelijk van de aard van de zouten, manifesteert de zoutproblematiek op zich zich in directe vochtproblemen ten gevolge van hun hygroscopische kenmerken enerzijds en mechanische schade ten gevolge van zoutkristallisatie- en hydratatiespanningen anderzijds. Een problematiek die blijft bestaan, zelfs na een efficiëntie ingreep ter bestrijding van de vocht- en dus zoutbron.
Bij heel wat renovaties en restauraties wordt men daarom geconfronteerd met een, voor de bouwheer, onbevredigende situatie: de fysische degradatie van een gebouw blijft op korte termijn vaak doorgaan, en verergert soms zelfs na de renovatie. De reeds bestaande oplossingen draaien doorgaans om twee principes: verstoppen van de zoutproblematiek (vaak psychologsich onbevredigend, en bij beschermd erfgoed zelfs niet toegestaan), of het regelmatig herstellen van de schade toegebracht door zouten. Vaak dient men de schadefenomenen verbonden met de zouten gewoon te aanvaarden, bij gebrek aan beter.
In dit project worden een aantal innoverende technieken onderzocht op hun vermogen om op grote schaal toegepast te worden als zoutremediëring. Het gaat daarbij om
O Een fysische methode: verwijdering van zouten door electro-forese
O Drie fysico-chemische methodes: zoutinhibitoren, fluatatie en toepassen van zoutmengsels.
Deze technieken hebben hun potentieel reeds bewezen bij andere bedrijvigheden of onderzoek. Zo blijken zoutinhibitoren te worden gebruikt bij olie en gasontginning. Het remediëren van zoutproblemen door het doelgericht creëren van zoutmengsels was een verrassende uitkomst van een deelonderzoek voortvloeiende uit een Europees onderzoeksproject waaraan KIK meewerkte. Wellicht is geen enkel van de voorgestelde methodes werkzaam bij elk type zouten, en daarom is een parallelle onderzoeksaanpak van deze methodes grechtvaardigd.
De concrete resultaten van voorliggend project zijn te situeren op volgende vlakken:
O Haalbaarheid van de toepassing van de vermelde technieken als zoutremediëringsmethode
O Het vastleggen van de parameters waarbij de methode succesvol kan zijn, en wanneer de methode minder gepast is.
O Het praktisch toepasbaar maken van de vergaarde kennis.
De doelgroep van het onderzoek is in de eerste plaats elke bouwprofessioneel die met zoutproblemen geconfronteerd worden. Dat zijn in principe de architecten en de aannemers die renovaties en/of restauraties uitvoeren. Gezien het belang van renovaties in de geheel van alle bouwactiviteiten (met een aanzienlijk deel van te renoveren gebouwen daterend van voor de jaren 1950!), is het duidelijk dat de toepassing van zoutremediëring een potentieel grote markt vertegenwoordigt. Hiervan kunnen ook de Vlaamse ondernemingen, werkzaam in de productie van producten voor renovatie, de vruchten plukken.
De meerwaarde van het project zit in het aanreiken van een oplossing voor een probleem, waar er momenteel enkel onbevredigende en onvolledige oplossingen voor bestaan.
