Project: Hernieuwbare kunststoffen: belangrijke component in de Bio-Economie
VIS/TIS: Thematische innovatiestimulering
01/05/2010
30/04/2012
De doelstellingen van de TIS-actie change2bio zijn:
• de internationale ontwikkelingen opvolgen
• informatie interpreteren, verwerken en duiden in functie van de doelgroep
• de doelgroep op accurate wijze informeren
• de netwerking tussen de doelgroep en de volledige “biopolymeerketen” organiseren en structureren
• de doelgroep stimuleren om deel te nemen aan collectieve en Europese onderzoeks-en
samenwerkingsverbanden
• bedrijven uit de doelgroep informeren en begeleiden bij individuele initiatieven met betrekking tot
het inzetten van hernieuwbare kunststoffen of hun afgeleide materialen
• relevante en goed onderbouwde info genereren omtrent de “ECO” impact van de ontwikkelingen
Om een afdoende thematische stimulering rond hernieuwbare kunststoffen uit te bouwen dienen alle facetten van de productie en de verwerking te worden benaderd; met andere woorden een volledige ketenbenadering dient te worden nagestreefd. Het zwaartepunt ligt op de volgende 2 doelgroepen: Vooreerst de primaire verwerking van hernieuwbare kunststoffen. Hieronder worden volgende processen verstaan: de formulering van de grondstof via compoundering tot gepaste samenstellingen met additieven en/of grondstofmengingen, de smeltverwerking van de polymeerkorrel via de verschillende procestypes: extrusie van textielmaterialen (vezel, filamenten, garens, bandjes, tapes); folie- en profielextrusie, injectionmoulding, en de productie van composieten uitgaande van hernieuwbare thermohardende en thermoplastische materialen. De nadruk bij de verwerkingsprocessen zal liggen op deze processen die aanleiding geven tot materialen voor langdurig gebruik (ipv wegwerp- of verpakkingsmaterialen).
Ten tweede de secundaire verwerkingsprocessen: Hierbij worden de talrijke verwerkingsprocessen van de halffabricaten beoogd (waaronder: spinnen, textureren, weven, breien, verven, veredelen, coaten, persen, assembleren, lassen, lakken, etc ). Binnen deze veelheid aan processen zal enkel de focus worden gelegd op die elementen die rechtstreeks worden beïnvloed door de grondstofkeuze en het feit dat hernieuwbare kunststoffen worden ingezet.
De roep voor het ontwikkelen van een “Groene Economie”, maximaal gebaseerd op hernieuwbare grondstoffen, klinkt steeds luider met als drijvende kracht de bezorgdheid om toekomstige tekorten en prijssetting op de oliemarkt enerzijds en de impact van de ongebreidelde uitstoot van broeikasgassen op de klimaatsverandering en het milieu. De Europese sectororganisaties voor ondermeer textiel, chemie, kunststofverwerking en machinebouw hebben dan ook quasi unaniem de “BIOBASED –POLYMERS” als één van de belangrijkste facetten binnen hun respectievelijke “European Strategic Research Agenda” naar voor geschoven, waarop de Europese commissie de “hernieuwbare kunststoffen” als één van de 7 Europese “LEAD MARKETS” heeft uitgeroepen.
Dit houdt in dat enorme aandacht en middelen worden vrijgemaakt om de ontwikkelingen in dit domein te stimuleren en dit over de ganse productieketen startend bij het winnen van hernieuwbare grondstoffen, over bioraffinage, (bio)chemische polymerisatie, naar verwerkingsprocessen en eindproducten. Inmiddels werden de eerste successen geboekt en zijn vooral smeltverwerkbare zetmeel en PLA (poly-melkzuur) in de markt verschenen. Naast de initiële toepassingen in wegwerpverpakkingen (om reden van composteerbaarheid)- wordt de focus verlegd naar hoogwaardige eindproducten waarbij de eigenschappen deze van de traditionele kunststoffen evenaren.
De hype rond hernieuwbare kunststoffen zorgt voor een explosieve groei in de ontwikkelingen van geheel of partieel hernieuwbare kunststoffen, harsen of aangepaste additieven, van herziene verwerkingsprocessen, aangepaste verwerkingsmachines en eindproducten. Een stroom van berichtgeving omtrent deze ontwikkelingen is ontstaan, evenals omtrent neveneffecten zoals “end-of-life” problematiek, LCA of de ecologische voetafdruk. Vooral omtrent deze ecologische aspecten is de berichtgeving niet steeds eenduidig (of zelfs tendentieus) en laten spelers zich soms verleiden tot “GREEN WASHING”.
Het is essentieel dat onze Vlaamse bedrijven inspelen op de geboden opportuniteiten van deze boeiende en innovatieve markt van Hernieuwbare Kunststoffen. Het is evenwel geen sinecure en zeker niet voor de KMO bedrijven, om de relevante informatie te capteren, te interpreteren en op een onderbouwde wijze in de eigen ontwikkelingen op te nemen
Het is in deze context dat CHANGE2BIO een sectoroverschrijdende ondersteunende actie wenst uit te bouwen om bedrijven correct te informeren, te stimuleren of te adviseren (en waar nodig te ontraden) en eventueel te begeleiden bij het ontwikkelen van activiteiten rond het verwerken en toepassen van hernieuwbare kunststoffen. De basisdoelstellingen kunnen dan ook als volgt worden verwoord:
- de internationale ontwikkelingen op de voet volgen en kritisch analyseren,
- de bekomen informatie interpreteren en verwerken en duiden in functie van de doelgroep,
- de doelgroep op accurate wijze informeren
- de netwerking zowel binnen de doelgroep als binnen de volledige “biopolymeerketen” organiseren en structureren
- de doelgroep stimuleren om in te stappen in collectieve en Europese onderzoeks-en samenwerkingsverbanden.
- bedrijven uit de doelgroep informeren en begeleiden bij individuele initiatieven met betrekking tot het inzetten van hernieuwbare kunststoffen of hun afgeleide materialen
- relevante en goed onderbouwde info genereren omtrent de “ECO” impact van de ontwikkelingen.
Dit dient te resulteren op kortere termijn in het realiseren van een goede kennisbasis omtrent hernieuwbare kunststoffen, het activeren van bedrijven om in eerste instantie via collectief of Europees onderzoek de eigen implementatiemogelijkheden af te tasten en -op langere termijn de uitbouw van een goed gestructureerde verwerking en industriële implementatie van hernieuwbare kunststoffen in Vlaanderen te realiseren.
